Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Burada no. 1 tubos nasıl içilir gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo nasıl içilir gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır ve bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu hemen kaydetmek gerekir, çünkü hafıza çabucak kaybolur. Her çubuğu iki kez denemek yanılmayı azaltır zira gürültülü ortamlarda ince notalar kolayca kaçırılır. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak ve ölçütleri önceden netleştirmek işin temeli olur. Ölçüt belli olunca her puro aynı cetvelle değerlendirilir ve yorumlar birbirini destekler. Tadım esnasında telefon uzakta durursa odaklanma güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz üstelik erken acele edip sonuç çıkarmak sık yapılan bir hatadır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla hafif ama temiz gelir tabii ki bu sıralama her üründe birebir tekrar etmeyebilir. Romeo julieta no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira gerçek karakter genellikle bu kısımda gizlidir. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ama tonlar koyulaşır hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik olur. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir gerçekten bu yüzden sakin gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden sertçe tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınan tütün asıl tadını ancak ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha adil değerlendirme verir. Bölümlerin geçişi genellikle net olmaz, bu yüzden yaklaşık olarak üç parçaya bölmek yeterlidir. Değişimleri yakalamak adına nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık nefes almak sıcaklığı yükseltir ve aromayı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu puanlamak kişisel yorumu daha net kılar her zaman sabit aydınlatma ve sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu da değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. Bir belli belirsiz aromayı, beş de damakta baskın duran güçlü notayı anlatır bu sayede dikkat bölünmez ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas tadım notları benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük puanlarda kalır ve sonradan bakıldığında neyi düşündüğünüz hemen hatırlanır. Romeo julieta petit julietas kutusu benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Notu yazmadan önce en az üç çekiş almak şarttır öte yandan ondalık puanlar vermek gereksiz bir karmaşa getirir. Ölçeği her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası genellikle kullanılan değerdir, zira ılımlı çubuklar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki notlar yalnızca belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Böylece not defteri ayırt edici kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını ve aroma gücünü doğrudan değiştirir bu nedenle kül hattının eşit gitmesini de izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla baharatlı notalar erken öne çıkar nitekim dar çaplılarda ısı birikimi çok daha çabuktur. Romeo y julieta petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen fark edersiniz yanma hızı de tadı hemen değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde duman daha yavaş akar ama notalar sonradan açılır ve bu çabukluk tadın okunma süresini kısaltır. Tadımda regalias de londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme düzensizse not kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı kılar fakat gücünü düşürmez tersine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara eklemek gerekir. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde denerken ilk olarak dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı içmek iyi olur. Bu şekilde yoğun aroma hafif olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki ara zamanı en az otuz dakika tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki yoldan algılanır: dildeki his ve burnun duyduğu koku oysa ikisi birbirini besler ama eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı ayrı yazmak gerekir bu ayrım ilk bakışta önemsiz gelse de yorumları epey değiştirir. Nefesi ağızdan bırakırken burun yoluyla yavaşça çıkarmak retrohale yöntemidir mesela hafif bir soluk aromayı daha zengin gösterir. Short churchills tadım notları gibi kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını net gösterir üstelik nezle halindeyken denenen tadımlar güvenilir sayılmaz. Yirmi dakikalık ince puro benzeri ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha hızlı bırakır hızlı bir nefes ise narin tonları örter. Güç damakta zayıf ama burunda belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten hemen sonra algı körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayırmak yanılgıyı önler. Yeni başlayan tadımcılar için ilk adımda koku yoluyla gelen notalara odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça damak kısmı de detay vermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak yorulduğunda aroma gücü olduğundan düşük algılanır ayrıca yemek aralarında deneme yapacaksanız bu ayrıntı iyice önem kazanır. Bu yüzden her denemeden önce ılık bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur zira doymuş bir ağız en güçlü aromayı bile silik gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları gölgeler ayrıca buzlu sıvılar dili duyarsızlaştırır hem de tat algısını düşürür. Puritos serisi nasıl içilir gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası su ile daha temiz görünür bu yüzden hazırlık adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı bozmaz nitekim yoğun şekerli içecekten hemen sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Su ve kahve dışında çay de düşünülebilir; asıl mesele seçimin şekersiz olmasıdır. Damak tazelendikten ardından iki üç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle girişilen değerlendirme sıklıkla eksik sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk ölçüsünde içim hızlı olduğundan yoğunluk dalgalanması daha dar bir aralıkta yaşanır üstelik ilk izlenim bu boylarda çabucak silinebilir. Bu yüzden başlangıç ve bitiş arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli izlenmelidir. Romeo julieta 20 club benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve yoğunluğu izlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl benzeri mini ölçü ise kakao notasını hızla gösterip sona erer çünkü değişim uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek çubuktan daha güvenilir izlenim sunar bu sebeple sakin ve dengeli nefes önerilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi belirler dolayısıyla yazmayı çubuk yanarken değil de hemen bitince denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrı kaydetmek iyidir. Ölçü kısaldıkça aroma ayrıntısı azalır, ama güç algısı aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini puro notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir bölüm kullanmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir tadım aroma gücü hakkında güvenilir bir fikir sunmaz yani her deneme önceki denemenin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ile zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından gözle görülür fayda verir. Bu yüzden küçük bir tadım defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde aynı notalar her seferinde yeniden keşfedilir. San cristobal 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir tonu aynı kalıyor mu anlaşılır ayrıca aynı ürüne dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. San cristobal bastiones puro benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu durum boşa emeğe yol açar. Tarih, puro ismi ve not deftere girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar sonradan açıldığında ilginç farklar gösterir. Notlar birbirinden iki basamaktan fazla fark varsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta kısa cümleler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm belirgin ahşap tonu şeklinde bir not yeterli sayılır. İleride okunduğunda net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, içimin damaktaki dokusunu tarif eder; aroma gücü ise tatların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı yönde ilerleme göstermek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. San cristobal el principe puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir notasını net verebilir örneğin sert bir duman sönük bir aromayla birleşebilir. San cristobal la cabaña puro benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem tonunu güçlü tutar üstelik dolgun bir duman aromasız de kalabilir. Yani hafif içimli bir çubuk güçlü lezzet verebilir aksi hâl da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakarak yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün içinde aroma farkı aramak ince bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ve düzenli not tutmayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel tercihiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en iyi tadım koşulları değiştirmemekle mümkündür. Nemi düşük bir ortamda tütün hızlı yanar ve keskin tonlar abartılır bu sebeple ortam koşullarını da kayda eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli havada de çekiş tıkanır hem de lezzet silikleşir ısı de yaprağın yanma hızını değiştiren ayrı bir değişkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu durumu hesaba katmak yararlıdır aksi halde farklı günlerde çıkan not farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu nasıl içilir benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım daha doğru görülür değerlendirme anı seçerken bu etkeni unutmayın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm de koku duyusunu bozar oysa gerçek neden sıklıkla odadaki nem ya da esinti olur. Değerlendirmeyi her seferinde aynı odada tekrarlamak en tutarlı yoldur. Kapalı bir ortamda koku birikirse sonraki denemenin aroması hatalı algılanabilir. Pencere aralığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Hava akımı çok sertse yanış düzeni bozulur.